🍄 Balkon Serası ile Kültür Mantarı Yetiştirme Projesi

Son yıllarda evde gıda üretimine olan ilginin artmasıyla birlikte kültür mantarı yetiştiriciliği de oldukça popüler hale gelmiştir. Özellikle istiridye mantarı (Pleurotus ostreatus) ve beyaz şapkalı kültür mantarı (Agaricus bisporus), ev ortamında kolayca yetiştirilebilen türler arasında yer alır.

Hazır balkon seraları ise düşük maliyetleri sayesinde profesyonel mantar odalarının küçük ölçekli bir alternatifi olarak kullanılabilmektedir.

XH-W3005 Dijital Nem Kontrol Cihazı Destekli Otomatik Mantar Serası Projesi

Proje Seviyesi: Orta
Kullanım Alanı: Ev, Balkon, Teras, Garaj, Atölye
Kontrol Sistemi: XH-W3005 Dijital Nem Kontrol Cihazı
Isıtma: 220V Isıtıcı Ampul
Havalandırma: 220V Fan

 

🍄 Giriş

Bu projede;

• 159 × 69 × 49 cm ölçülerindeki balkon serası
• 220V fan
• 220V ısıtıcı ampul
• XH-W3005 Dijital Nem Kontrol Cihazı

kullanılarak yarı otomatik çalışan bir mantar yetiştirme sistemi tasarlanacaktır.

Bu sistem özellikle;

• STEM Atölyeleri
• Tarım Teknolojileri Eğitimi
• Biyoloji Laboratuvarları
• Ev kullanıcıları
• Hobi bahçıvanları

için oldukça uygun bir projedir.

🍄 Kültür Mantarı Nasıl Yetişir?

Mantar aslında bitki değildir.

Bir mantar;

• miselyum
• misel ağı
• spor

oluşumlarından meydana gelir.

Bizim satın aldığımız mantar kompostu aslında milyonlarca miselyum içerir.

Uygun sıcaklık ve nem oluştuğunda mantarlar yüzeye çıkmaya başlar.

🍄 Kültür Mantarının İhtiyaçları

En önemli iki faktör;

• nem
• temiz hava

olarak kabul edilir.

Balkon Serası ile Kültür Mantarı Yetiştirme Projesi

🍄 Projede Kullanılan Malzemeler

1. Balkon Serası

Ölçüler

159 × 69 × 49 cm

Yaklaşık hacim

0,54 m³

Kat sayısı

4-5 raf

Avantajları

✔ Fermuarlı

✔ Şeffaf PVC

✔ Hafif

✔ Isıyı korur

2. XH-W3005 Nem Kontrol Cihazı

Bu cihaz doğrudan 220V ile çalışır.

Üzerindeki nem sensörü sayesinde;

Nem düştüğünde

➡ çıkışı açar.

Nem yükseldiğinde

➡ çıkışı kapatır.

Röle kapasitesi yaklaşık 1500W seviyesindedir.

3. Ultrasonik Nemlendirici

Projede XH-W3005’in kontrol edeceği yük olarak bir ultrasonik nemlendirici kullanılması önerilir. Nem sensörü ortam nemini ölçer; nem ayarlanan değerin altına düştüğünde nemlendiriciyi çalıştırır, hedef değere ulaşıldığında kapatır. Böylece sera içinde %85–95 bağıl nem korunabilir.

4. 220V Isıtıcı Ampul

Genellikle

40W

60W

100W

seramik veya kızılötesi ısıtıcı ampuller tercih edilir.

Avantajı

• düşük maliyet
• kolay montaj
• hızlı ısınma

5. Havalandırma Fanı

220V

120 mm

veya

150 mm

aksiyel fan yeterlidir.

Görevi

• CO₂ atmak
• taze hava almak
• küfü önlemek

🍄 Sistemin Çalışma Prensibi

Sera içinde üç temel kontrol bulunur:

1. Nem Kontrolü

XH-W3005 sürekli nemi ölçer.

Nem %88’in altına düştüğünde:

➡ Nemlendirici çalışır.

Nem %92’ye ulaştığında:

➡ Nemlendirici kapanır.

2. Isı Kontrolü

Bu tasarımda ısıtıcı ampul sürekli çalıştırılmamalıdır. En doğru çözüm, ayrı bir sıcaklık kontrol cihazı (örneğin XH-W3001 veya benzeri bir termostat) ile kontrol edilmesidir.

Örnek ayar:

• 18°C altında → Isıtıcı açılır
• 22°C üzerinde → Isıtıcı kapanır

Bu sayede mantar gelişimi için uygun sıcaklık korunur.

3. Havalandırma

Fan;

• her saat 5-10 dakika
  veya
• günde birkaç kez

çalıştırılabilir.

Daha gelişmiş sistemlerde zaman rölesi kullanılabilir.

🍄 Balkon Serası ile Kültür Mantarı Yetiştirme Projesi Devre Şeması

220V Şebeke

↓

Sigorta

↓

Dağıtım

↓

• XH-W3005 → Nemlendirici
• Termostat → Isıtıcı Ampul
• Zaman Rölesi → Fan

Bu yapı, her ekipmanın kendi görevini bağımsız olarak yerine getirmesini sağlar.

Balkon Serası ile Kültür Mantarı Yetiştirme Projesi Devre Şeması

🍄 Önerilen Ayarlar

🍄 Kurulum Aşamaları

1

Serayı kurun.

2

Rafları yerleştirin.

3

Kompostları dizin.

4

Nem sensörünü orta seviyeye yerleştirin.

5

Nemlendiriciyi alt bölüme koyun.

6

Fanı üst kısma monte edin.

7

Isıtıcı lambayı üst köşeye sabitleyin. Ampul ile sera örtüsü arasında güvenli mesafe bırakın ve seramik duy kullanın.

8

Elektrik bağlantılarını yapın.

9

Nem ayarını girin.

10

Deneme çalıştırması yapın.

🍄 Günlük Bakım

Her gün;

• sıcaklığı kontrol edin.
• nemi kontrol edin.
• mantarları gözlemleyin.
• fanın çalıştığını kontrol edin.
• yoğuşma durumunu inceleyin.
• hastalıklı mantar varsa uzaklaştırın.

🍄 Güvenlik Önlemleri

• Tüm 220V bağlantıları IP65 korumalı bağlantı kutuları içinde yapılmalıdır.
• Kaçak akım rölesi kullanılmalıdır.
• Isıtıcı ampul mutlaka seramik duy ile kullanılmalıdır.
• Fan ve elektrik bağlantıları su püskürtme alanından korunmalıdır.
• Kablolar sera tabanına temas etmemelidir.
• Nem sensörü doğrudan suya maruz bırakılmamalıdır.

🍄 Sistemin Avantajları

✅ Düşük maliyetli kurulum

✅ Ev ortamına uygun

✅ Elektrik tüketimi düşüktür

✅ Taşınabilir

✅ Modüler yapı

✅ Yüksek nem kontrolü

✅ Eğitim amaçlı kullanılabilir

🍄 Yaklaşık Elektrik Tüketimi

Ortalama günlük tüketim, ortam sıcaklığına ve çalışma sürelerine bağlı olarak yaklaşık 1–3 kWh arasında değişebilir.

🍄 Projenin Geliştirilebilir Yönleri

İlerleyen aşamalarda sisteme şu bileşenler eklenebilir:

• ESP32 ile Wi-Fi üzerinden uzaktan izleme
• Sıcaklık ve nem kayıt sistemi
• CO₂ sensörü
• Su seviye sensörü
• Otomatik LED aydınlatma
• Kamera ile uzaktan gözlem
• Mobil uygulama bildirimleri

Bu ölçülerde (159 × 69 × 49 cm) bir balkon serası, istiridye mantarı için oldukça verimli bir mini üretim odasına dönüştürülebilir. Hatta doğru iklimlendirme ile yılda birkaç yüz kilogram üretim yapmak mümkündür.

🍄 Sera Kapasite Hesabı

Seranın dış ölçüleri:

• Yükseklik: 159 cm
• Genişlik: 69 cm
• Derinlik: 49 cm

Toplam hacim yaklaşık:

0,54 m³ (540 litre)

Genellikle bu tip seralarda 4 raf bulunur.

Her rafın kullanılabilir alanı yaklaşık:

• 65 × 45 cm
  = 0,29 m²

Toplam üretim alanı

1,16 m²

Raf Düzeni

Her rafta;

• 2 adet 10 kg kompost torbası

veya

• 4 adet 5 kg torba

rahatlıkla yerleşebilir.

Önerilen yerleşim:

Toplam

8 adet 10 kg kompost

Toplam kompost

80 kg

Beklenen Verim

İstiridye mantarında kaliteli misel ve uygun bakım ile biyolojik verim (BE) genellikle %70–100 aralığındadır. Ev tipi sistemlerde gerçekçi bir hedef %70–90 civarıdır.

Yaklaşık hesap:

• 80 kg kompost
• %75 verim

≈ 60 kg taze mantar

İyi şartlarda:

• %90 verim

≈ 72 kg mantar

Hasat Dönemleri

İstiridye mantarı tek seferde çıkmaz.

Genellikle

1. Flush

Toplam ürünün

%55–65

2. Flush

%25–30

3. Flush

%10–15

Örnek

60 kg toplam ürün

Üretim Süresi

Yaklaşık

40 günlük üretim döngüsü

Yıllık Üretim

Bir yılda yaklaşık

8 üretim döngüsü yapılabilir.

60 kg × 8

≈ 480 kg/yıl

İyi iklim kontrolü ile

70 kg × 8

≈ 560 kg/yıl

Elektrik Tüketimi

Önerilen sistem:

• 60 W seramik ısıtıcı
• 20 W fan
• 30 W ultrasonik nemlendirici
• XH-W3005 nem kontrol cihazı
• Sıcaklık termostatı

Ortalama günlük tüketim

Yaklaşık

1,5–2,5 kWh

Aylık

45–75 kWh

Tavsiye Ettiğim Yerleşim

 ____________________________

 [ FAN ]          ↑ Çıkış

 ----------------------------
 |   Kompost Torbaları      |
 |   Kompost Torbaları      |
 ----------------------------
 |   Kompost Torbaları      |
 |   Kompost Torbaları      |
 ----------------------------
 |   Kompost Torbaları      |
 |   Kompost Torbaları      |
 ----------------------------
 | Nem Sensörü             |
 | Ultrasonik Nemlendirici |
 ----------------------------

 [ Isıtıcı Lamba ]

Fanın üstte olması, sıcak ve CO₂ bakımından zengin havanın dışarı atılmasını sağlar. Nemlendiricinin altta bulunması ise oluşan sisin doğal olarak yukarı yükselerek tüm raflara yayılmasına yardımcı olur.

Bu sistemi daha profesyonel hale getirelim

Bu projeyi biraz daha geliştirerek yaklaşık 100 kg kompost kapasiteli, tamamen otomatik çalışan ve Arduino veya ESP32 tabanlı akıllı bir “Mini Ticari İstiridye Mantarı Serası” tasarlayabiliriz. Bu versiyonda:

• 🌡️ Otomatik sıcaklık kontrolü
• 💧 Otomatik nem kontrolü
• 🌬️ CO₂ seviyesine göre fan kontrolü
• 📱 Telefon üzerinden sıcaklık ve nem takibi
• 📊 Günlük veri kaydı
• 🚨 Alarm ve bildirim sistemi
• 📷 Kamera ile uzaktan izleme
• 🔋 Elektrik kesintisi uyarısı

yer alabilir.

Böyle bir sistem hem hobi üreticileri hem de eğitim kurumları için örnek bir akıllı tarım (IoT) projesi olur ve blog yazısı olarak da oldukça ilgi çekici bir içerik oluşturur.

🍄 Sonuç

159 × 69 × 49 cm ölçülerindeki balkon serası kullanılarak hazırlanan bu sistem, küçük ölçekli kültür mantarı üretimi için pratik ve ekonomik bir çözüm sunar. XH-W3005 nem kontrol cihazı ile nemin otomatik olarak yönetilmesi, uygun sıcaklık kontrolü için ayrı bir termostat kullanılması ve düzenli havalandırma sayesinde mantar gelişimi için gerekli ortam koşulları büyük ölçüde korunabilir.

Doğru kompost, hijyen kuralları ve düzenli bakım ile bu sistem; ev kullanıcıları, eğitim kurumları ve hobi amaçlı üretim yapmak isteyenler için verimli bir başlangıç platformu oluşturur.

Not: Başlangıçta yalnızca XH-W3005 ile nem kontrolünü otomatikleştirip, ısıtıcı ve fanı manuel veya zaman rölesiyle çalıştırabilirsiniz. Daha sonra sıcaklık kontrol cihazı ve akıllı otomasyon ekleyerek sistemi profesyonel seviyeye yükseltebilirsiniz.

İstanbul İz Atölye Eğitim Çözümleri San. ve Tic. Ltd. Şti., eğitim kurumlarına yönelik yenilikçi atölye kurulumlarıyla öne çıkan, proje geliştirme ve uygulama süreçlerinde uçtan uca destek sunan bir çözüm ortağıdır. Robotik kodlama, yazılım, ahşap tasarım, STEM ve sanal gerçeklik gibi farklı alanlarda modern, sürdürülebilir ve eğitim odaklı atölye ortamları tasarlar. Kurumların ihtiyaçlarına özel analizler yaparak en uygun ekipman, içerik ve altyapıyı belirler; kurulum sürecinden eğitmen eğitimine kadar tüm aşamalarda aktif rol alır. Ayrıca ulusal ve uluslararası hibe programlarına yönelik proje yazımı, danışmanlık ve uygulama desteği sağlayarak kurumların hem teknik hem de finansal açıdan güçlenmesine katkıda bulunur.

📞 Proje Desteği İçin Bize Ulaşın ( 0850 840 4783 )

🚀 Projeni Hayata Geçir! ( WhatsApp )

📩 Hemen Bizimle İletişime Geç ( Adres )

🎯 Okulunuza Özel Atölye Ekipman ( E-Satış )

İz Atölye olarak sadece atölye kurmuyor, kurumunuza özel sürdürülebilir eğitim ekosistemleri tasarlıyor; doğru ekipman, güçlü içerik ve uçtan uca proje desteğiyle süreci zahmetsiz ve verimli hale getiriyoruz.

Deneyim, hız ve sonuç odaklı yaklaşımımızla yatırımınızı kısa sürede somut çıktılara dönüştürüyoruz.